W krajach Europy Zachodniej działania na rzecz promocji jazdy na rowerze stały się naturalnym elementem polityki. Jazda na rowerze może być ciekawą alternatywą dla krótkich podroży samochodem. Takie podejście jest szeroko analizowane z wszystkimi wadami i zaletami. Czy wzrost liczby korzystających z dwóch kółek może wpłynąć na liczbę wypadków drogowych?
Nie trzeba korzystać z pojazdu, aby stworzyć zagrożenie na drodze. Każdy o tym wie, kto spotkał się z meandrującym nietrzeźwym pieszym, roztargnionym dzieckiem, które wbiegło na jezdnię, nie wspominając o dużych zwierzętach leśnych. Rowerzyści oczywiście też nie są idealni i mogą spowodować niebezpieczne sytuacje.
Jazda na rowerze jako alternatywa dla krótkich podróży samochodem ma kilka zalet. Przede wszystkim przyczynia się do lepszego zdrowia, zmniejsza się zanieczyszczenie powietrza poprzez hałas i emisję spalin oraz maleje liczba korków drogowych. Jednak nie ma jasnych danych czy jazda na rowerze może wpłynąć na liczbę wypadków drogowych.
Specjaliści od ruchu drogowego określili, że oczekiwana liczba wypadków jest iloczynem narażenia i wskaźnika wypadków. Jak się ma do tego jazda na rowerze?
Liczba rowerzystów a ilość wypadków drogowych
Unijni eksperci od mobilności i transportu zastanawiają się czy można oczekiwać, że wzrost liczby rowerzystów – w wyniku promowania jazdy na rowerze – zwiększy liczbę wypadków. To pytanie jest wynikiem poglądu, że wskaźnik wypadków jest również związany z liczbą rowerzystów na mieszkańca.
Dane Komisji Europejskiej pokazują, że wskaźnik śmiertelności wśród rowerzystów jest odwrotnie proporcjonalny do liczby rowerzystów na przypadającą na osobę jeżdżącą na rowerze. W krajach, w których ludzie dużo jeżdżą na rowerze, rowerzyści mają niższy wskaźnik śmiertelności. Co ciekawe podobna odwrotna zależność występuje w przypadku liczby pieszych i rowerzystów przechodzących przez skrzyżowania.
Jazda na rowerze może przyczynić się do spadkowej tendencji liczby wypadków wraz ze wzrostem narażenia na nie. Eksperci podkreślają, że wraz ze wzrostem liczby przejechanych kilometrów, każdy rowerzysta staje się bardziej doświadczony i świadomy zagrożeń związanych z ruchem drogowym.
Przewiduje się, że wraz ze wzrostem liczby rowerzystów w ruchu drogowym, kierowcy pojazdów mechanicznych stają się bardziej świadomi obecności rowerzystów i mogą zachowywać się wobec nich bardziej rozważnie.
Unijni eksperci z zakresu mobilności i transportu uważają, że zwiększająca się liczba rowerzystów w krajach gdzie rowery nie są popularne, wpłynie na lepszą infrastrukturę dla rowerzystów. Nowe udogodnienia dla rowerzystów będą wpływać na ilość wypadków (tak jak w Danii czy Holandii, które odznaczają się niewielką liczbą incydentów drogowych).
Jazda na rowerze a zdrowie
Korzystny wpływ jazdy na rowerze na zdrowie został potwierdzony przez wielu specjalistów z zakresu medycyny w wielu krajach. Osoby, które regularnie wsiadają na rower mają lepszą kondycję sercowo-naczyniową, wzmocniony układ krążenia, lepsze dotlenienie ciała, co ma wpływ na dobrostan fizyczny i psychiczny. Jazda na rowerze przyczynia się do prawidłowej masy ciała, ponieważ organizm lepiej reguluje metabolizm, co wpływa na spalanie i zmniejsza się odkładanie się tkanki tłuszczowej. Każda regularna aktywność fizyczna poprawia samopoczucie, zmniejsza stres i poprawia jakość snu.
Ten aspekt zdrowotny jest od 5 do 10 razy ważniejszy niż aspekt bezpieczeństwa. W jednym z raportów European Cyclists’ Federation (ECF) przedstawiono obliczenia, z których wynikało, że lata życia zyskane dzięki jeździe na rowerze przewyższają lata życia utracone w wypadkach w stosunku 20 do 1.
Wpływ na środowisko
Zmotoryzowane formy transportu powodują zanieczyszczenie środowiska hałasem i emisją spalin. Oczywiście jazda na rowerze i chodzenie pieszo nie powodują takich szkód.
Raport ECF wskazuje, że jazda na rowerze pozwala zredukować emisje o wartości ponad 16 milionów ton ekwiwalentu CO2 rocznie w UE. ECF wylicza, że wartość zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza dzięki jeździe na rowerze może wynieść 435 milionów euro. Przypomnijmy, że zanieczyszczenie powietrza jest największym zagrożeniem dla zdrowia w Europie, powodując około 400 000 przedwczesnych zgonów rocznie. Kolejną zaletą większej ilości rowerzystów na europejskich drogach jest redukcja hałasu. Hałas generowany przez ruch drogowy jest przyczyną około 8900 przedwczesnych zgonów i prawie 800 000 dodatkowych przypadków nadciśnienia rocznie w Europie.
Każdy z nas zauważa, ze w miastach jest coraz ciaśniej. Dzięki infrastrukturze rowerowej, która wymaga mniej miejsca niż infrastruktura dla samochodów można inaczej planować przestrzenie miejskie. Oznacza to mniej „zabetonowanych” terenów oraz mniejsze zanieczyszczenie gleby i wody.
Warto się zastanowić, czy zawsze musimy skorzystać z samochodu. Wychodząc z naszej strefy komfortu możemy poprawić swoje zdrowie, samopoczucie i zadbać o środowisko. Rowery nie rozwiążą naszych wszystkich problemów, ale mogą pomóc w bezpieczeństwie czy ekologii.
